توقیف خانه قولنامه ای برای مهریه

به طور کلی، توقیف خانه قولنامه ای برای مهریه به سادگی خانه ای با سند رسمی نیست و پیچیدگی های خاص خودش را دارد، اما در شرایطی خاص و با پیگیری های حقوقی دقیق، امکان پذیر است. برای این کار، معمولاً باید مالکیت زوج بر ملک قولنامه ای به صورت حقوقی اثبات شود، که این اثبات می تواند از طریق اقرار رسمی مالک سنددار یا با طرح دعوای حقوقی اثبات مالکیت در دادگاه صورت گیرد.

داستان مطالبه مهریه، خودش به اندازه کافی پر از فراز و نشیبه، حالا تصور کنید پای یه ملک قولنامه ای هم وسط باشه. خیلیا فکر می کنن وقتی یه خونه سند رسمی نداره و فقط با یه قولنامه خرید و فروش شده، دیگه کاری از دستشون برنمیاد و نمیشه برای مهریه توقیفش کرد. خب، راستش رو بخواهید، کار آسونی نیست و مثل توقیف یه ملک سنددار نیست که آب خوردن باشه، ولی خب، همیشه که درها رو بسته نمیشن. تو این مسیر پر از چالش، میشه با دونستن یه سری نکات حقوقی و البته یه ذره صبر و پیگیری، به نتیجه رسید. بیایید با هم ببینیم این داستان پیچیده «توقیف خانه قولنامه ای برای مهریه» چی به چیه و چطور میشه از پسش بر اومد.

مهریه و چالش خونه های قولنامه ای: یه داستان آشنا برای خیلیا

مهریه چیه اصلا؟ یه حق شیرین که گاهی اوقات حسابی دردسر میشه. مهریه، به زبان ساده، همون مبلغ یا مالیه که مرد موقع عقد نکاح به زن وعده میده و طبق قانون و شرع، بعد از عقد، زن مالک اون میشه و هر وقت دلش بخواد می تونه اونو از شوهرش بخواد. به این میگن «عندالمطالبه». حالا این مهریه میتونه سکه باشه، میتونه پول باشه، یا حتی یه ملکی مثل خونه. تا اینجا که همه چیز مشخصه، اما قصه از جایی پیچیده میشه که پای اموال قولنامه ای به وسط میاد.

خونه قولنامه ای؛ خوبه یا بده؟ داستان مالکیت های غیررسمی. توی بازار املاک ایران، خیلی از خرید و فروش ها با قولنامه انجام میشه. قولنامه یه جور قرارداد اولیه بین خریدار و فروشنده است که نشون میده اینا با هم معامله ای کردن و قرار شده ملک در آینده به اسم خریدار سند بخوره. مشکل اینجاست که تا وقتی سند رسمی به اسم خریدار نخوره، از نظر قانونی، اون شخص هنوز مالک رسمی ملک محسوب نمیشه. این موضوع در مورد توقیف اموال برای مهریه، حسابی کار رو پیچیده می کنه.

سند رسمی کجا و قولنامه کجا؟ فرقشون از زمین تا آسمونه. شما وقتی یه سند رسمی توی دستتونه، یعنی مالکیتتون از نظر دولت و تمام مراجع قانونی، قطعی و غیرقابل انکاره. کسی نمیتونه به مالکیت شما شک کنه. اما وقتی فقط یه قولنامه دارید، فقط یه قرارداد بین دو نفره و ممکنه کلی حرف و حدیث و چالش پشتش باشه؛ مثلاً ممکنه اون کسی که سند به نامشه، خودش به کس دیگه ای هم قولنامه داده باشه، یا اصلا کلاً قضیه یه جوری دیگه باشه. همین تفاوت کوچیک، تو ماجرای توقیف مهریه، یه دنیا فرق ایجاد می کنه و چالش های بزرگی رو به وجود میاره.

چرا به این راحتی نمیشه خونه قولنامه ای رو توقیف کرد؟ (از زبان یه وکیل کاربلد)

ببینید، اصل قضیه اینه که وقتی پای توقیف یه مال برای مهریه میاد وسط، مراجع قضایی و اداره ثبت فقط اموالی رو توقیف می کنن که مالکیتشون برای کسی که بدهکاره (یعنی شوهر)، قطعی و مسجل باشه. اینجا دیگه قانون یه سری خط قرمز داره که نمیشه ازشون رد شد.

قانون چی میگه اصلا؟ ماده ۲۲ ثبت و اون داستان های سند رسمی

قانون ثبت اسناد و املاک ما، مخصوصاً ماده ۲۲ اون، یه جورایی ملاک و معیار اصلی برای تشخیص مالکیت اموال غیرمنقول (مثل زمین و خونه) هست. این ماده می گه کسی مالک رسمی یه ملک شناخته میشه که سند رسمی اون ملک به نامش باشه و تو دفاتر اداره ثبت اسناد و املاک، ثبت شده باشه. تا وقتی یه ملکی سند رسمی نخوره، یا سندش به اسم یه نفر دیگه باشه، از نظر قانونی نمیشه به راحتی گفت این ملک مال فلانی (مثلاً شوهر) هست. اداره ثبت هم فقط می تونه اموالی رو توقیف کنه که سند رسمی به نام بدهکار باشه. این یعنی اگه شما فقط یه قولنامه دارید، اداره ثبت دستش بسته است و نمیتونه مستقیماً براتون کاری انجام بده.

مشکل اصلی کجاست؟ وقتی مالکیت شوهر رسمی نباشه، کار گیر می کنه

خب، حالا فکر کنید شوهرتون یه خونه داره که فقط با قولنامه خریده و سندش هنوز به نام فروشنده اولیه است. اینجا بزرگترین چالش اینه که از نظر قانونی، شوهر شما مالک رسمی نیست. چطور میشه یه مال رو از کسی توقیف کرد که از نظر سند و مدرک رسمی، مالکش نیست؟ اینجاست که کار حسابی پیچیده میشه و مراجع قضایی هم به مشکل می خورن. اونا برای توقیف، نیاز به یه مالکیت قطعی و غیرقابل انکار دارن.

فروش های سرسری و دردسرهای اثبات مالکیت

یه مشکل دیگه اینه که وقتی یه ملک سند رسمی نداره، احتمال فروش های پشت سر هم یا به قول معروف، فروش های فضولی، خیلی زیاده. ممکنه فروشنده اصلی به چند نفر قولنامه داده باشه، یا ممکنه خود شوهر شما اون ملک رو بعد از قولنامه، به شخص دیگه ای فروخته باشه تا از توقیف برای مهریه فرار کنه. تو این شرایط، اثبات اینکه واقعاً اون ملک مال شوهر شماست و او میتونه اونو به کسی دیگه نفروشه، حسابی سخت میشه و نیاز به یه سری کارهای حقوقی و ادله قوی داره. این پیچیدگی ها باعث میشه که توقیف خونه قولنامه ای برای مهریه، یه فرآیند زمان بر و پرچالش باشه.

توقیف خانه قولنامه ای برای مهریه، هرچند سخت و پرچالش است، اما در صورت اثبات مالکیت زوج از طریق اقرار رسمی یا دعوای حقوقی، کاملاً امکان پذیر خواهد بود.

اما راه چاره همیشه هست: چطور میشه یه خونه قولنامه ای رو برای مهریه توقیف کرد؟

گفتیم که توقیف خونه قولنامه ای سخته، اما نشدنی نیست. چند تا راهکار حقوقی هست که میشه باهاشون این کار رو انجام داد. هر کدوم از این راه ها، پیچیدگی های خاص خودشون رو دارن و نیاز به دقت و پیگیری زیاد دارن.

الف) اگه صاحب سند رسمی یه اقرار کوچیک بکنه:

یکی از بهترین و شاید راحت ترین راه ها (البته اگه بشه انجامش داد)، اینه که صاحب اصلی سند (یعنی همون کسی که سند ملک به نامشه)، بیاد و به طور رسمی اقرار کنه که این ملک رو به شوهر شما فروخته و شوهر شما مالکه.

اقرارنامه یعنی چی؟ یه جور اعتراف حقوقی

اقرارنامه یه سنده که توش یه نفر به یه واقعیتی اعتراف می کنه. تو این مورد، صاحب سند ملک باید اقرار کنه که ملک رو به شوهر شما فروخته و الان شوهر شما مالک اصلیه، حتی اگه سند هنوز به نام خودش باشه. این اقرار باعث میشه که دادگاه مالکیت شوهر رو بپذیره و برای توقیف ملک اقدام کنه.

اقرار رسمی بهتره یا عادی؟ کدومش محکم تره؟

اقرارنامه میتونه به دو صورت باشه: رسمی یا عادی.

• اقرار رسمی: این نوع اقرار در دفاتر اسناد رسمی تنظیم میشه و اعتبارش خیلی بالاتره. اگه صاحب سند بیاد و تو دفترخونه یه اقرارنامه رسمی بده، دیگه حرفی برای گفتن نمیمونه و کار خیلی جلو میفته.
• اقرار عادی: اگه اقرارنامه فقط یه دست نوشته عادی باشه و تو دفترخونه تنظیم نشده باشه، اعتبارش کمتره و ممکنه تو دادگاه چالش هایی ایجاد کنه. البته اگه همراه با مدارک دیگه و شهادت شهود باشه، باز هم میتونه کمک کننده باشه، اما مثل رسمی نیست.

نکات مهم یه اقرارنامه خوب: باید شفاف باشه، بدون کلک و زیرآبی رفتن

یه اقرارنامه معتبر باید این ویژگی ها رو داشته باشه:

• شفاف و بدون ابهام: باید کاملاً مشخص باشه که صاحب سند به چی اقرار می کنه و مالکیت ملک رو به کی منتقل کرده.
• اهلیت اقرارکننده: کسی که اقرار می کنه، باید از نظر قانونی بالغ و عاقل باشه و بتونه تصمیم گیری کنه.
• عدم تبانی: نباید مشخص بشه که این اقرار فقط برای فرار از قانون یا با هدف کلاهبرداری انجام شده.

اگه یه اقرارنامه قوی و معتبر داشته باشید، میشه با استناد به اون، از دادگاه درخواست توقیف ملک رو برای مهریه کرد.

ب) وقتی اقرار در کار نیست: راه پرپیچ و خم دادگاه برای اثبات مالکیت:

خب، اگه صاحب سند همکاری نکنه و حاضر نشه اقرارنامه بده، اون وقت راه طولانی تری پیش رو دارید که از طریق دادگاه باید طی بشه.

دعوای اثبات مالکیت: یه راه طولانی اما شدنی

تو این حالت، شما باید یه دعوای حقوقی تحت عنوان «اثبات مالکیت» رو علیه شوهرتون (و گاهی حتی علیه صاحب سند رسمی) مطرح کنید. هدف این دعوا اینه که به دادگاه ثابت کنید، با وجود اینکه سند ملک به نام شوهرتون نیست، اما اون از نظر واقعی مالک این ملکه. این دعوا معمولاً تو دادگاه حقوقی مطرح میشه و بعد از اینکه مالکیت اثبات شد، میتونید درخواست توقیف ملک رو برای مهریه بدید.

مدارک و شواهد قابل ارائه برای اثبات مالکیت: مبایعه نامه، فیش ها، شهادت دوست و آشنا…

برای اثبات مالکیت، باید هر مدرکی که دارید رو رو کنید. این مدارک میتونن شامل موارد زیر باشن:

• مبایعه نامه (قولنامه): همون قرارداد خرید و فروش اولیه بین شوهر شما و فروشنده.
• فیش های واریزی: اگه شوهرتون پول ملک رو به حساب فروشنده واریز کرده، فیش های بانکیش مدرک خیلی مهمی هستن.
• شهادت شهود: اگه کسانی هستن که میدونن این ملک واقعاً مال شوهر شماست و اون تو این ملک زندگی می کنه یا ازش استفاده می کنه، میتونید از شهادتشون استفاده کنید.
• تصرفات مالکانه: اگه شوهرتون سال هاست تو این ملک زندگی می کنه، قبض آب و برق و گاز به نامشه، یا هر نشونه ای که نشون بده داره مثل یه مالک با ملک رفتار می کنه، اینا هم به اثبات مالکیت کمک می کنه.
• اسناد انتقال قولنامه ای: اگه ملک دست به دست شده و چند تا قولنامه پشت سر هم داره.

صبر ایوب می خواد: این راه، حسابی زمان بره

دعوای اثبات مالکیت، یه دعوای ساده نیست و معمولاً زمان بره. ممکنه ماه ها یا حتی سال ها طول بکشه تا نتیجه بگیرید. پس اگه این راه رو انتخاب می کنید، باید حسابی صبور باشید و برای پیگیری های مداوم آماده بشید. البته با داشتن یه وکیل خوب و متخصص، میشه این مسیر رو با سرعت و دقت بیشتری طی کرد.

ج) اگه ملک تجاری باشه و حق و حقوقی داشته باشه:

یه مورد خاص دیگه هم هست که کمتر بهش پرداخته میشه، اونم در مورد املاک تجاریه. اگه شوهر شما یه مغازه یا ملک تجاری داشته باشه که سندش به نامش نیست، اما حق سرقفلی یا حق کسب و پیشه اون ملک رو به صورت قولنامه ای خریده باشه، میشه این حقوق رو توقیف کرد. حق سرقفلی یا کسب و پیشه، با اینکه خودشون سند رسمی ندارن و فقط از طریق قراردادها و عرف بازار منتقل میشن، اما ارزش مالی بالایی دارن و میشه اونا رو برای مهریه توقیف کرد و بعد از مزایده، مبلغ مهریه رو ازش برداشت. البته این مورد هم باز هم بستگی به نوع قرارداد، عرف منطقه و نظر قاضی داره.

از کجا شروع کنیم؟ مراحل مطالبه مهریه و نحوه درخواست توقیف (مخصوص خونه های قولنامه ای)

حالا که فهمیدیم توقیف خونه قولنامه ای امکان پذیره، بریم سراغ اینکه چطور باید این کارو از نظر قانونی انجام بدیم. دو تا راه اصلی برای مطالبه مهریه داریم: یکی از طریق دادگاه و یکی از طریق اداره اجرای ثبت. هر کدوم از این راه ها، تو مورد خونه قولنامه ای، داستان خودشون رو دارن.

الف) مسیر دادگاه: یه راه مطمئن اما با جزئیات زیاد

اگه تصمیم گرفتید از طریق دادگاه اقدام کنید، باید مراحل زیر رو قدم به قدم طی کنید:

۱. ثبت دادخواست مطالبه مهریه در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی

اولین قدم اینه که برید دفاتر خدمات الکترونیک قضایی (همون جایی که همه کارهای قضایی رو انجام میدن) و یه «دادخواست مطالبه مهریه» ثبت کنید. تو این دادخواست، شما درخواست مهریه خودتون رو مطرح می کنید و مبلغ یا نوع اون رو مشخص می کنید. حتماً حواستون باشه که تمام مشخصات دقیق خودتون و شوهرتون رو وارد کنید.

۲. اهمیت درخواست تأمین خواسته همزمان با دادخواست اصلی برای جلوگیری از نقل و انتقال مال

اینجا یه نکته خیلی مهم داریم: همزمان با اینکه دادخواست مطالبه مهریه رو ثبت می کنید، باید یه درخواست دیگه به نام «تأمین خواسته» هم مطرح کنید. تأمین خواسته یعنی چی؟ یعنی از دادگاه می خواید که یه دستور فوری بده تا اموال شوهرتون (که شما معرفی می کنید) توقیف بشه و اون نتونه اونا رو بفروشه یا به کسی دیگه منتقل کنه. این کار برای جلوگیری از اینه که شوهرتون از قصد، اموالش رو از دسترس خارج کنه و شما نتونید مهریه رو بگیرید. تو مورد خونه قولنامه ای، این درخواست تأمین خواسته اهمیت دوچندانی پیدا می کنه.

۳. نحوه معرفی ملک قولنامه ای به دادگاه و ارائه مستندات برای اثبات مالکیت زوج

وقتی می خواید خونه قولنامه ای رو معرفی کنید، باید همه مدارکی که تو بخش های قبلی گفتم (مثل مبایعه نامه، فیش های واریزی، شهادت شهود، مدارک تصرف و …) رو به دادگاه ارائه بدید. دادگاه بر اساس این مدارک، شروع به بررسی می کنه تا مالکیت شوهر شما رو بر اون ملک قولنامه ای احراز کنه. اگه نیاز باشه، ممکنه دادگاه دستور کارشناسی هم بده تا یه کارشناس رسمی دادگستری بیاد و وضعیت ملک و مالکیت رو بررسی کنه.

۴. فرایند صدور دستور توقیف و ابلاغ آن به اداره ثبت یا اجرای احکام

اگه دادگاه با بررسی مدارک و شواهد، مالکیت شوهر شما رو بر ملک قولنامه ای احراز کنه و مطمئن بشه که این ملک واقعاً مال اونه (حتی اگه سند رسمی نداشته باشه)، اون وقت دستور توقیف رو صادر می کنه. این دستور توقیف به اداره ثبت اسناد و املاک محل یا به اجرای احکام دادگستری ابلاغ میشه تا اونا اقدامات لازم برای توقیف ملک رو انجام بدن. با این دستور، دیگه کسی نمیتونه اون ملک رو خرید و فروش کنه و مال توقیف شده محسوب میشه.

ب) مسیر اداره اجرای ثبت: راحت تره اما برای قولنامه کمی داستان داره

راه دوم، از طریق اداره اجرای ثبت اسناد و املاک (همون جایی که سند ازدواجتون ثبت شده) هست. این راه برای مطالبه مهریه از اموال سنددار، معمولاً سریع تر و راحت تره، اما برای اموال قولنامه ای کمی پیچیدگی داره.

۱. مراجعه به دفتر ثبت ازدواج و صدور اجرائیه مهریه

اول از همه باید برید به همون دفتر ازدواجی که عقدتون اونجا ثبت شده. اونجا درخواست «اجرائیه مهریه» رو میدید. دفتر ازدواج هم اجرائیه رو صادر می کنه و به اداره ثبت اسناد و املاک می فرسته.

۲. معرفی ملک قولنامه ای به اداره ثبت

حالا شما باید ملک قولنامه ای رو به اداره ثبت معرفی کنید. اینجا ممکنه با مشکل روبه رو بشید.

۳. چرا اداره ثبت به تنهایی نمی تونه ملک قولنامه ای رو توقیف کنه (نیاز به سند رسمی)

همونطور که گفتیم، اداره ثبت فقط اموالی رو توقیف می کنه که سند رسمی به نام بدهکار باشه (یعنی شوهرتون). اگه شما فقط یه قولنامه به اداره ثبت ارائه بدید، اونا میگن ما نمیتونیم این ملک رو توقیف کنیم چون سندش به نام شوهر شما نیست. اینجاست که راه اداره ثبت برای توقیف مستقیم ملک قولنامه ای، به بن بست می خوره.

۴. ارجاع به دادگاه در صورت عدم احراز مالکیت در اداره ثبت و چگونگی پیگیری ادامه فرآیند در دادگاه

اگه اداره ثبت نتونست مالکیت رو احراز کنه یا چون سند رسمی نیست، از توقیف ملک قولنامه ای خودداری کرد، شما باید مجدداً به دادگاه مراجعه کنید. یعنی از همون مسیری که تو بند الف توضیح دادم (دادخواست مطالبه مهریه و تأمین خواسته همراه با دعوای اثبات مالکیت)، اقدام کنید. در واقع اداره ثبت شما رو به دادگاه ارجاع میده تا اول مالکیت رسمی یا قطعی رو اونجا ثابت کنید و بعد از اون، دادگاه دستور لازم برای توقیف رو صادر می کنه.

تفاوت های کلیدی بین این دو روش در عمل

فرق اصلی این دو راه اینه که:

• مسیر دادگاه: هم برای اثبات مالکیت و هم برای توقیف، قاضی قدرت مانور بیشتری داره و میتونه بر اساس مدارک و شواهد (حتی بدون سند رسمی)، حکم به اثبات مالکیت و بعد توقیف بده. این مسیر طولانی تره اما برای اموال قولنامه ای، غالباً کارسازتره.
• مسیر اداره ثبت: برای اموال سنددار خیلی خوب و سریعه، اما برای اموال قولنامه ای، فقط وقتی کارساز میشه که یه اقرارنامه رسمی قوی داشته باشید یا اینکه خود اداره ثبت (در موارد خاص و استثنایی) بتونه مالکیت رو از طریق استعلام های داخلی خودش احراز کنه، که در مورد قولنامه، این اتفاق کمتر میفته.

انتخاب مسیر مناسب برای توقیف ملک قولنامه ای برای مهریه، نیازمند شناخت دقیق از شرایط پرونده و مشورت با وکیل متخصص است تا از اتلاف وقت و هزینه جلوگیری شود.

خونه زندگی یا ابزار کار؟ مستثنیات دین رو بشناسید!

یه نکته خیلی مهم تو بحث توقیف اموال، چه برای مهریه و چه برای هر بدهی دیگه ای، موضوع «مستثنیات دین» هست. مستثنیات دین یعنی چی؟ یعنی یه سری اموال و دارایی ها هستن که حتی اگه یه نفر بدهکار باشه و دادگاه حکم به توقیف اموالش بده، نمیشه اونا رو توقیف کرد. قانونگذار این اموال رو برای اینکه بدهکار بتونه حداقل های زندگیش رو بگذرونه و از عسر و حرج (تنگنای شدید) نجات پیدا کنه، از توقیف شدن مستثنی کرده.

اصلا مستثنیات دین یعنی چی؟ (یه جور مصونیت قانونی برای اموال ضروری)

فلسفه مستثنیات دین اینه که حتی اگه کسی بدهکار باشه، نباید از همه چیز محروم بشه و به زیر خط فقر بره. قانون حمایت می کنه تا اون شخص بتونه به زندگی عادی خودش ادامه بده و فرصت برای پرداخت بدهیش پیدا کنه. این موضوع تو ماده ۲۴ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی به طور مفصل اومده.

لیست مهم ترین چیزایی که نمیشه توقیف کرد: از خونه تا ابزار کار

بر اساس قانون، اموال زیر جزو مستثنیات دین محسوب میشن و نمیشه برای مهریه توقیفشون کرد:

1. مسکن متناسب با شأن محکوم علیه (شوهر) و افراد تحت تکفل او: یعنی اگه شوهرتون یه خونه داره که توش زندگی می کنه و این خونه متناسب با شأن و جایگاه اجتماعیش باشه (نه یه عمارت آنچنانی)، نمیشه اونو توقیف کرد.
2. ابزار و وسایل کار: اگه شوهرتون شغل خاصی داره و برای کارش نیاز به ابزار و وسایلی داره (مثل آچار برای مکانیک، کامپیوتر برای طراح و…)، اینا هم قابل توقیف نیستن.
3. کتب و ابزار علمی و پژوهشی: اگه شوهرتون دانشجو، پژوهشگر یا استاد دانشگاه باشه و برای کارش نیاز به کتاب و ابزار علمی داشته باشه، اینا هم نمیشه توقیف بشن.
4. لوازم ضروری زندگی: وسایل خونه مثل یخچال، تلویزیون، فرش، لباس شویی و… که برای زندگی عادی لازمه، جزو مستثنیات دین محسوب میشن.
5. خوراک و پوشاک ضروری: پول یا موادی که برای تأمین خوراک و پوشاک ضروری شوهر و افراد تحت تکفلش لازمه.
6. تلفن و سیم کارت: تلفن و سیم کارتی که برای نیازهای ضروری و ارتباطی استفاده میشه.

مفهوم متناسب با شأن و نحوه تشخیص آن توسط دادگاه

یه کلمه کلیدی اینجا «متناسب با شأن» هست. این یعنی چی؟ یعنی اگه شوهر شما یه ویلای لوکس تو شمال تهران داره که قیمتش چند برابر خونه ای هست که متناسب با شأن یه آدم عادی باشه، ممکنه دادگاه بگه قسمت مازاد بر شأن رو میشه توقیف و فروخت. تشخیص این «شأن» با قاضیه و معمولاً با توجه به موقعیت اجتماعی، درآمد، شغل و سابقه زندگی شوهر تعیین میشه. یعنی اگه یه نفر درآمد کمی داره، یه خونه کوچیک براش متناسب با شأنه، ولی برای یه پزشک یا مهندس متمول، ممکنه یه خونه بزرگتر هم متناسب با شأنش باشه.

اگه خونه قولنامه ای جزو مستثنیات باشه چی میشه؟

حالا فرض کنید شما با هزار زحمت، مالکیت شوهرتون رو بر خونه قولنامه ای اثبات کردید و دادگاه دستور توقیفش رو صادر کرده. اما اگه این خونه، تنها محل سکونت شوهر شما باشه و متناسب با شأنش هم باشه، اون وقت این خونه وارد لیست مستثنیات دین میشه و شما نمی تونید اونو برای مهریه توقیف کنید. یعنی حتی اگه قولنامه ای هم باشه، باز هم اگه جزو مستثنیات دین باشه، نمیشه کاریش کرد. تو این حالت، دادگاه دستور رفع توقیف میده و شما باید دنبال مال دیگه ای برای مهریه بگردید.

تبصره های بامزه ماده ۲۴: (فروش مازاد بر شأن منزل مسکونی)

ماده ۲۴ یه تبصره مهم داره که میگه: اگه خونه مسکونی بدهکار (شوهر) بیشتر از نیاز و شأن عرفی اون باشه و مال دیگه ای هم نداشته باشه، با درخواست طلبکار (زن)، دادگاه میتونه اون خونه رو بفروشه و مازاد بر قیمت یه خونه مناسب عرفی رو برای پرداخت بدهی (مهریه) استفاده کنه. البته به شرط اینکه شوهر حاضر به فروش نباشه و راه آسون تری هم برای پرداخت مهریه نباشه. مثلاً اگه یه خونه ۱۰۰ میلیاردی داشته باشه و خونه متناسب با شأنش ۱۰ میلیارد باشه، ۹۰ میلیارد تومن مازاد رو میشه برای مهریه توقیف کرد. این تبصره برای جلوگیری از سوءاستفاده افراد پولدار از مستثنیات دین هست.

یه سری نکته ریز و درشت که باید حواستون بهشون باشه

تو این پرونده های توقیف ملک قولنامه ای برای مهریه، یه سری ریزه کاری ها و ظرایف حقوقی هست که اگه بهشون توجه نکنید، ممکنه حسابی به دردسر بیفتید یا کارتتون گره بخوره. اینا رو خوب به خاطر بسپرید.

سرعت عمل: فرصت از دست ندید!

یکی از مهم ترین چیزا، سرعت عمله. وقتی شما تصمیم می گیرید برای مهریه اقدام کنید و می دونید شوهرتون یه مال قولنامه ای داره، باید هرچه سریع تر دست به کار بشید. چرا؟ چون اگه دیر بجنبید، ممکنه شوهرتون اون ملک رو به یه نفر دیگه بفروشه (حتی با یه قولنامه دیگه) یا به اسم شخص دیگه ای بزنه تا از دسترس شما خارجش کنه. درخواست «تأمین خواسته» که قبلاً توضیح دادم، دقیقاً برای همین مواقع هست که قبل از هر کاری، یه دستور موقت برای توقیف مال بگیرید.

مدارک رو جمع کنید: هرچی سند و مدرک دارید رو کنید

همونطور که گفتم، تو این پرونده ها، «اثبات مالکیت» حرف اول و آخر رو می زنه. پس هرچی مدرک دارید که نشون میده شوهرتون مالک اون خونه قولنامه ایه، باید جمع آوری کنید. از مبایعه نامه اولیه گرفته تا فیش های واریزی، قبوض آب و برق و گاز به نام شوهر، شهادت همسایه ها یا هر کسی که از این معامله خبر داره. حتی اگه شوهرتون اون ملک رو اجاره داده و سند اجاره نامه به نام اونه، یا خودش اونجا زندگی می کنه و مثلاً سند ازدواجش رو اون آدرس نوشته، همه اینا میتونه کمک کنه. هر مدرک کوچیکی میتونه یه تیکه از پازل بزرگ اثبات مالکیت باشه.

کارشناس رسمی دادگستری: اونجاست که حق و باطل مشخص میشه

گاهی اوقات، دادگاه برای اینکه مطمئن بشه ملک قولنامه ای واقعاً مال شوهر هست یا نه، پرونده رو به یه کارشناس رسمی دادگستری (که تو زمینه املاک تخصص داره) ارجاع میده. کارشناس میره محل، مدارک رو بررسی می کنه، با همسایه ها و مطلعین صحبت می کنه و یه گزارش دقیق به دادگاه میده که آیا این ملک قولنامه ای واقعاً در تصرف و مالکیت شوهر هست یا نه و ارزشش چقدره. نظر کارشناس برای قاضی خیلی مهمه و میتونه مسیر پرونده رو عوض کنه.

فروش فضولی و داستان های بعدش

یکی از بزرگترین ریسک های ملک قولنامه ای، همینه که ممکنه همون کسی که سند اصلی به نامشه، بیاد و دوباره ملک رو به یه نفر دیگه بفروشه (به این میگن فروش فضولی اگه بدون اجازه مالک اصلی باشه) یا اصلا ممکنه شوهرتون خودش بعد از اینکه قولنامه رو امضا کرده، بیاد و این ملک رو به یکی از اقوامش بفروشه تا شما نتونید توقیفش کنید. تو این موارد، کار حسابی گره می خوره و ممکنه نیاز به دعوای ابطال معامله فضولی یا اثبات صوری بودن معامله باشه که اینا خودشون پرونده های حقوقی جداگانه و پیچیده ای هستن.

اگه شوهر خدای نکرده فوت کنه چی؟ تکلیف وراث

یه سوال دیگه که پیش میاد اینه که اگه خدای نکرده شوهر فوت کنه، تکلیف اون خونه قولنامه ای برای مهریه چی میشه؟ تو این حالت، مهریه از ترکه (اموال به جا مانده) شوهر متوفی پرداخت میشه. یعنی اول باید ترکه مشخص بشه و بدهی ها (مثل مهریه) ازش کم بشه و بعد بقیه بین وراث تقسیم بشه. تو این شرایط، اگه خونه قولنامه ای باشه، باز هم باید مالکیت شوهر متوفی بر اون خونه اول اثبات بشه تا بشه اونو جزو ترکه حساب کرد و ازش مهریه رو برداشت. این مسیر هم پیچیدگی های خاص خودش رو داره.

تبانی و فرار از دین: دادگاه این چیزا رو خوب می فهمه

بعضی از آقایون ممکنه برای اینکه مهریه ندن، با کسی از فامیل یا دوستاشون تبانی کنن و اموالشون رو صوری به نام اونا بزنن. مثلاً یه خونه قولنامه ای دارن، سریع یه قولنامه صوری دیگه تنظیم می کنن و میگن اینو به برادرم فروختم. دادگاه ها و مراجع قضایی، این نوع تبانی و «معامله به قصد فرار از دین» رو خوب می شناسن و اگه شما بتونید ثابت کنید که این معامله صوری بوده و فقط برای فرار از پرداخت مهریه انجام شده، دادگاه حکم به ابطال اون معامله میده و شما میتونید ملک رو توقیف کنید. البته اثبات تبانی خودش کار سختیه و نیاز به وکیل کاربلد و مدارک قوی داره.

وکیل خوب، راه میان بر موفقیت

تو یه پرونده پیچیده مثل توقیف خانه قولنامه ای برای مهریه، داشتن یه وکیل متخصص، دیگه یه انتخاب نیست، بلکه یه ضرورته. واقعیتش اینه که قوانین ما، مخصوصاً تو حوزه املاک و خانواده، خیلی پیچیده و پر از تبصره و ماده هستن. بدون راهنمایی یه متخصص، ممکنه کلی وقت و هزینه از دست بدید و آخرشم به نتیجه نرسید.

چرا اصلا وکیل بگیریم؟ مگه خودمون نمی تونیم؟

شما شاید بتونید یه سری از کارها رو خودتون انجام بدید، اما مسیر حقوقی پر از دام و چاله است. یه اشتباه کوچیک تو تنظیم دادخواست، تو جمع آوری مدارک، تو اثبات مالکیت، یا حتی تو انتخاب دادگاه صالح، میتونه پرونده رو برای ماه ها یا سال ها عقب بندازه یا حتی کلاً به ضرر شما تموم کنه. وکیل مثل یه راهنما تو یه جنگل پر از درخت و مه میمونه که راه رو بلده و نمیذاره گم بشید. وکیل با قوانین و رویه های دادگاه ها آشناست، میدونه چطور مدارک رو جمع کنه، چطور حرف بزنه و چطور از حقوق شما دفاع کنه.

یه وکیل متخصص چه کارایی براتون می کنه؟

• مشاوره حقوقی دقیق: به شما میگه دقیقاً چه راهی رو باید برید و پرونده شما چقدر شانس موفقیت داره.
• جمع آوری مدارک: به شما کمک می کنه تا تمام مدارک لازم رو جمع آوری کنید و هیچ چیز رو از قلم نندازید.
• تنظیم دادخواست و لوایح: مهم ترین اسناد پرونده رو به شکل صحیح و قانونی تنظیم می کنه.
• اثبات مالکیت: تو مراحل اثبات مالکیت شوهر شما بر ملک قولنامه ای، حسابی کمکتون می کنه و ادله لازم رو به دادگاه ارائه میده.
• پیگیری پرونده: تمام مراحل پرونده رو تو دادگاه و اداره ثبت پیگیری می کنه و لازم نیست خودتون دائم تو راهروهای دادگستری باشید.
• دفاع از حقوق شما: تو جلسات دادگاه، از حقوق شما دفاع می کنه و نمیذاره حقی ازتون ضایع بشه.

چطوری یه وکیل مجرب پیدا کنیم؟

برای پیدا کردن یه وکیل خوب، به این نکات توجه کنید:

• تخصص: وکیلی رو انتخاب کنید که تو زمینه حقوق خانواده و املاک، مخصوصاً پرونده های مهریه و اموال قولنامه ای، تجربه و تخصص داشته باشه.
• سابقه کاری: از سوابق وکیل بپرسید و ببینید پرونده های مشابه شما رو قبلاً به نتیجه رسونده یا نه.
• اعتماد و شفافیت: وکیل باید با شما صادق باشه و همه جوانب پرونده رو، چه خوب و چه بد، بهتون بگه.
• مشاوره اولیه: حتماً قبل از عقد قرارداد، یه جلسه مشاوره اولیه با چند وکیل داشته باشید تا بهترین گزینه رو پیدا کنید.

در پرونده های حقوقی پیچیده مثل توقیف ملک قولنامه ای، نقش یک وکیل متخصص، فراتر از یک همراه است؛ او راهبر اصلی شما در مسیر پرچالش احقاق حق خواهد بود.

نتیجه گیری: خونه قولنامه ای و مهریه؛ شدنی اما باهوش باشید!

خب، رسیدیم به آخر داستان. همونطور که با هم دیدیم، توقیف خانه قولنامه ای برای مهریه، یه کار آسون و سرراست نیست. این پرونده ها پر از پیچ و خم های حقوقی هستن و ممکنه حسابی وقت و انرژی از شما بگیرن. اما این به معنی غیرممکن بودن این کار نیست. با یه برنامه درست، جمع آوری دقیق مدارک، سرعت عمل و البته از همه مهم تر، کمک گرفتن از یه وکیل متخصص و کاربلد تو این زمینه، میشه به نتیجه رسید و مهریه رو از طریق همین اموال قولنامه ای هم وصول کرد.

یادتون باشه، کلید موفقیت تو این پرونده ها، «اثبات مالکیت» شوهر شما بر اون ملکه. چه از طریق اقرار رسمی مالک سنددار باشه، چه با طی کردن مسیر طولانی دادگاه برای اثبات مالکیت. هر کدوم از این راه ها رو که انتخاب کردید، باید با چشم باز و قدم های محکم پیش برید. پس اگه تو این وضعیت قرار گرفتید، قبل از هر کاری، نفس عمیقی بکشید و با یه وکیل متخصص مشورت کنید. اون وقت میتونید با آگاهی کامل، قدم اول رو بردارید و برای گرفتن حق و حقوقتون، اقدام کنید. موفق باشید!