برق اضطراری چیست و چرا مهم است؟ روش های تامین برق اضطراری

برق اضطراری یعنی داشتن یک منبع جایگزین برق برای زمانی که برق شهری قطع می‌شود. هدف این است که در لحظه‌ی قطعی، سیستم‌ها و تجهیزات ضروری از کار نیفتند و فعالیت‌های مهم متوقف نشوند.
قطع برق ممکن است چند دقیقه تا چند ساعت طول بکشد، اما همین زمان هم می‌تواند باعث خرابی دستگاه‌ها، از بین رفتن اطلاعات، توقف کار، یا حتی ایجاد خطرات ایمنی شود.

برق اضطراری فقط یک گزینه رفاهی نیست؛ در بسیاری از شرایط، یک نیاز حیاتی است. چون برق مستقیماً به امنیت، سلامت، ارتباطات و تداوم کار مربوط می‌شود. به همین دلیل است که خیلی از مجموعه‌ها از موتور برق، ژنراتور یا UPS  برای پشتیبانی برق استفاده می‌کنند.

کجاها بیشتر به برق اضطراری نیاز دارند؟

نیاز به برق اضطراری زمانی جدی‌تر می‌شود که با قطع برق، خسارت مالی، خطر ایمنی یا توقف خدمات رخ دهد. مهم‌ترین کاربردها:

• خانه‌ها و آپارتمان‌ها: یخچال و فریزر، پمپ آب، روشنایی ضروری، مودم و اینترنت، سیستم گرمایش و سرمایش
• فروشگاه‌ها و کسب ‌وکارها: صندوق و سیستم فروش، کارتخوان، دوربین‌های امنیتی، روشنایی و تابلوها، اینترنت
• کارگاه‌ها و کارخانه‌ها:جلوگیری از توقف خط تولید، محافظت از تجهیزات، جلوگیری از آسیب به مواد اولیه و دستگاه‌ها
• مراکز درمانی و آزمایشگاهی: دستگاه‌های حساس، روشنایی اضطراری، تجهیزات حیاتی
• ادارات و مراکز داده: سرورها، شبکه، سیستم‌های امنیتی، کنترل تردد، آسانسور و تجهیزات زیرساختی

در نتیجه، داشتن برق اضطراری یعنی مدیریت ریسک؛ کاهش خسارت، حفظ امنیت و ادامه داشتن روند زندگی یا کار حتی هنگام قطعی برق.

روش‌های تولید برق اضطراری و نحوه کار دستگاه‌ها

برای تأمین برق اضطراری در مواقع قطع برق، چندین دستگاه و سیستم وجود دارند که هرکدام مزایا و معایب خود را دارند. در این بخش به بررسی موتور برق، ژنراتور برق و سیستم‌های UPS می‌پردازیم و توضیح می‌دهیم که کدام یک برای شرایط مختلف مناسب‌تر است.

1) موتور برق یا ژنراتور برق

ژنراتور برق یا موتور برق یکی از متداول‌ترین و قدرتمندترین روش‌ها برای تأمین برق اضطراری در شرایط قطعی طولانی است. این دستگاه‌ها معمولاً از سوخت‌های مختلف مانند بنزین، گازوئیل یا گاز برای تولید برق استفاده می‌کنند. این نوع ژنراتورها در مواقعی که قطع برق می‌تواند خسارت‌های زیادی به بار بیاورد، مورد استفاده قرار می‌گیرند.

نحوه کار: ژنراتور برق با تبدیل انرژی مکانیکی به انرژی الکتریکی از طریق موتور درون دستگاه کار می‌کند. موتور از سوخت به ‌عنوان انرژی اولیه استفاده کرده و سپس با گردش اجزای داخلی، برق تولید می‌کند. این برق به شکل AC  (جریان متناوب) برای استفاده در تجهیزات مختلف در اختیار شما قرار می‌گیرد.

مناسب برای:

• کارگاه‌ها و کارخانه‌ها: برای تأمین برق خط تولید، تجهیزات سنگین، و ماشین‌آلات صنعتی
• خانه‌ها و آپارتمان‌ها: در مواقعی که قطع برق طولانی‌ مدت است و نیاز به تأمین برق برای تجهیزات خانگی مثل یخچال، پمپ آب و سیستم گرمایش و سرمایش دارید
• مراکز درمانی و بیمارستان‌ها: برای تأمین برق دستگاه‌های حیاتی و ضروری در هنگام قطعی برق
• مغازه‌ها و فروشگاه‌ها: برای تأمین برق سیستم‌های فروش، دوربین‌های مدار بسته و تجهیزات حساس

2) سیستم  UPS (Uninterruptible Power Supply)

UPS  یا برق اضطراری بدون وقفه، دستگاهی است که برای زمان‌های کوتاه قطعی برق طراحی شده است. UPS معمولاً به باتری‌های لیتیوم-یونی یا اسیدی مجهز است که برق را ذخیره کرده و در زمان قطع برق، فوراً برق را تأمین می‌کند تا دستگاه‌ها بدون وقفه روشن بمانند. این سیستم‌ها در کاربردهایی که نیاز به قطع لحظه‌ای برق ندارند، مناسب هستند.

نحوه کار: در هنگام قطع برق، UPS  باتری‌های خود را فعال کرده و برق DC را به برق AC تبدیل می‌کند. این دستگاه به‌ طور معمول تنها برای مدت زمان کوتاهی (چند دقیقه تا حداکثر چند ساعت) قادر به تأمین برق است و بیشتر برای محافظت از تجهیزات حساس استفاده می‌شود.

مناسب برای:

• کامپیوترها و سرورها: برای جلوگیری از خاموش شدن ناگهانی که می‌تواند باعث از دست رفتن داده‌ها شود
• دستگاه‌های مخابراتی و ارتباطی: مودم‌ها، تلفن‌های VoIP و شبکه‌های محلی
• دوربین‌ها و تجهیزات امنیتی: برای تأمین برق اضطراری در مواقع قطعی برق بدون ایجاد وقفه
• مراکز داده و ادارات: برای حفاظت از سرورها و تجهیزات حساس

3) اینورتر + باتری (سیستم برق اضطراری خانگی)

سیستم‌های اینورتر + باتری برای کسانی که به دنبال یک راه‌حل اقتصادی و بی‌صدا برای تأمین برق اضطراری هستند، مناسب هستند. این سیستم‌ها می‌توانند از سیستم باتری برای ذخیره انرژی استفاده کرده و آن را به برق متناوب (AC) تبدیل کنند. این سیستم‌ها معمولاً از پنل‌های خورشیدی هم می‌توانند بهره‌برداری کنند تا در طول روز انرژی ذخیره شده و در مواقع قطعی استفاده شود.

نحوه کار: اینورتر انرژی DC را از باتری‌ها دریافت کرده و آن را به AC  تبدیل می‌کند. باتری‌های سیستم معمولاً به‌ طور دوره‌ای شارژ می‌شوند و در زمان قطعی برق می‌توانند به مدت طولانی انرژی را تأمین کنند. این سیستم‌ها برای کاربردهای خانگی و تجاری کوچک بسیار مناسب هستند.

مناسب برای:

• خانه‌ها: برای تأمین برق اضطراری یخچال، پمپ آب و سیستم‌های تهویه
• مغازه‌ها و فروشگاه‌ها: برای تأمین برق کارتخوان‌ها و سیستم‌های امنیتی
• ادارات کوچک و دفاتر: برای حفظ ارتباطات و تأمین برق سیستم‌های اداری

چطور ظرفیت و توان دستگاه برق اضطراری را به درستی انتخاب کنیم؟

برای انتخاب دستگاه برق اضطراری مناسب، ابتدا باید توان مصرفی تجهیزات خود را محاسبه کنید. این کار به شما کمک می‌کند دستگاهی با ظرفیت مناسب برای تأمین نیازهای شما انتخاب کنید.

1) محاسبه توان مصرفی:

توان مصرفی هر دستگاه معمولاً به واحد وات (W) یا کیلووات (kW) اندازه‌گیری می‌شود. برای محاسبه، توان هر دستگاه را از روی برچسب آن یا دفترچه راهنما پیدا کرده و جمع کنید. برای مثال، اگر می‌خواهید یخچال و سیستم گرمایش را روشن نگه دارید، توان این دستگاه‌ها را محاسبه کرده و جمع کنید.

2) اضافه کردن حاشیه ایمنی:

برای جلوگیری از مشکلات هنگام راه‌اندازی یا مصرف غیرمنتظره، بهتر است ۲۰٪ بیشتر از توان واقعی نیاز خود را انتخاب کنید.

3) انتخاب نوع دستگاه:

• ژنراتور کوچک (۲ تا ۵ کیلووات): مناسب برای منزل و دستگاه‌های خانگی.
• ژنراتور بزرگ‌تر (۱۰ کیلووات به بالا): مناسب برای کارگاه‌ها، کارخانه‌ها و سیستم‌های صنعتی.
• UPS  و اینورترها: مناسب برای تجهیزات حساس و زمان‌های قطعی کوتاه.

4) نکات مهم:

• توان راه‌اندازی  (Starting Power): برخی دستگاه‌ها هنگام روشن شدن به انرژی بیشتری نیاز دارند، مثل پمپ‌ها و کمپرسورها.
• توان دائمی  (Running Power): توان واقعی دستگاه‌ها هنگام کارکرد مستمر است.

5) انتخاب مناسب برای موقعیت‌های مختلف:

• خانه‌ها: ژنراتور ۲ تا ۵ کیلووات برای یخچال، پمپ آب و روشنایی.
• مغازه‌ها: ژنراتور ۵ تا ۱۵ کیلووات برای سیستم فروش، دوربین‌ها و روشنایی.
• کارخانه‌ها: ژنراتور ۱۰ تا ۲۰۰ کیلووات بسته به نوع و تعداد دستگاه‌ها.

چکیده مطلب

داشتن برق اضطراری برای حفظ عملکرد سیستم‌ها و جلوگیری از خسارات مالی یا ایمنی ضروری است. برای تأمین برق در مواقع قطع برق، ژنراتور و UPS  انتخاب‌های اصلی هستند. ژنراتورها برای تأمین برق در مدت زمان طولانی‌تر مناسب هستند، در حالی که UPS  برای زمان‌های کوتاه و محافظت از دستگاه‌های حساس طراحی شده‌اند. انتخاب دستگاه مناسب بستگی به توان مصرفی تجهیزات و زمان مورد نیاز برای تأمین برق دارد. محاسبه دقیق توان و اضافه کردن حاشیه ایمنی برای جلوگیری از بروز مشکلات در شرایط اضطراری مهم است.

سوالات متداول

ژنراتور برق چیست؟

ژنراتور دستگاهی است که با استفاده از سوخت برق تولید می‌کند و برای تأمین برق در هنگام قطع برق طولانی یا برای سیستم‌های بزرگ‌تر مناسب است.

چطور توان دستگاه برق اضطراری را محاسبه کنم؟

توان دستگاه‌ها را پیدا کرده و جمع کنید. سپس ۲۰٪ بیشتر از نیاز واقعی را در نظر بگیرید تا در مواقع ضروری مشکلی پیش نیاید.

چه نوع ژنراتوری برای خانه مناسب است؟

 یک ژنراتور ۲ تا ۵ کیلووات برای تأمین برق یخچال، روشنایی و پمپ آب کافی است.

آیا UPS و ژنراتور برق نیاز به نگهداری دارند؟
بله، ژنراتور نیاز به سرویس سوخت و روغن دارد. UPS هم باید باتری‌ها و سیستم شارژ آن بررسی شود.